പൗരധർമ്മവും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും
ഭരണ വ്യവസ്ഥയിലെ പങ്കാളി എന്ന നിലയിൽ പൗരർക്ക് അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവ നിശ്ചിതവും കൃത്യവുമായി ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിന് വിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയുകയും ഉത്തരവാദിത്വപൂർണ്ണമായ പൗരാവകാശപാലനം നടപ്പാക്കുകയും വേണം. സമൂഹത്തോടും രാഷ്ട്രത്തോടും ചില കടമകളും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും നിറവേറ്റുവാൻ പൗരർക്ക് ചുമതലയുണ്ട്. ഇതിനെ പൗരധർമ്മങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു. സ്വമേധയാ അവ പാലിക്കുക ഒരു നല്ല പൗരന്റെ കടമയാണ്.
- ഭരണഘടനയെയും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളെയും ആദരിക്കുകയും അനുസരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ പോരാട്ടത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയും പരിപോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- പൊതുമുതലുകൾ സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- ചരിത്ര-സാംസ്കാരിക പൈതൃകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക.
- പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ, വന്യജീവികൾ, പരിസ്ഥിതി സംതുലിതാവസ്ഥ എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുക.
- സ്ത്രീകളുടെ അന്തസ്സും പദവിയും ഉയർത്തുകയും സ്ത്രീ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ചെറുക്കുകയും ചെയ്യുക.
- അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും അനാചാരങ്ങൾക്കും എതിരെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ശാസ്ത്രബോധം വളർത്തുകയും ചെയ്യുക.
- രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യവും അഖണ്ഡതയും സംരക്ഷിക്കുകയും മത സൗഹാർദ്ദം വളർത്തുകയും ചെയ്യുക.
1994-ലെ പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന പൗരന്മാരുടെ കടമകളും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും നിർവചിക്കുന്നു. ഓരോ പൗരനും താഴെപ്പറയുന്ന ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കേണ്ടതാണ്:
ഒരു നല്ല പൗരൻ സമൂഹത്തോടും രാജ്യത്തോടും ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പെരുമാറുകയും നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുകയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാവുകയും സാമൂഹിക ഐക്യത്തിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.